Bir kimsenin ardından — yokken, özel mesajda veya «şaka olsun» diye — hoşuna gitmeyecek söz söylemek gıybet hükmündedir. Dini sohbet odası bu tuzağa en açık yerlerden biridir.
Online ortamda gıybet, yüz yüze sohbetten daha hızlı yayılır: ekran görüntüsü, lakap, caps lock. Bir odada gıybet normalleştiğinde samimi ziyaretçi bir daha dönmez. Bu metin korkutmak için değil; dilimizi korumak için yazıldı.
Sık görülen hatalar #
- Odada yokken bir kullanıcıyı eleştirmek — «O gelmedi, zaten cahil»
- «Şaka olsun» diye lakap takmak ve herkese yaymak
- Ekran görüntüsünü başka platformda paylaşmak
- Kişisel sıkıntıyı herkese açık anlatıp sonra «dua edin» demek
- Moderatörü hedef alarak «şu admin zulmediyor» propagandası
«İçinizden biriniz ölü kardeşinin etini yese hoşunuza gider mi?»
Hucurât Sûresi, 12. ayet (meal)
Ayet, gıybetin ağırlığını hissettirir. Klavyede yazdığımız her cümle kayıt altındadır — hem teknik hem manevi anlamda.
Gıybet yerine ne yapmalı? #
Sus veya konuyu değiştir — tartışmayı büyütme
Kardeşin için hayır dua et — gıybetin zıddı
Özelden nazikçe uyar — herkese açık utandırma değil
Moderatöre bildir — kural ihlali varsa
«Gıybet, kardeşinin ardından hoşuna gitmeyecek bir söz söylemendir.»
Müslim, Birr 70
Site sahibi olarak kurallarda gıybeti açık yazın. Moderatör «konuyu değiştir» demekten çekinmesin. Kavl-i leyyin ile birlikte okunduğunda topluluk dili netleşir.
Gıybetten uzak oda, ziyaretçinin tekrar girmek istediği odadır. Bunu marka değeriniz yapın.
